เรือนภาคกลาง วิจิตรศิลป์แห่งงานช่างไทย

“เรือนปั้นหยา” ความพิเศษอยู่ที่หลังคาเป็นลักษณะยกสูงสอบเข้ากันแบบพีระมิดและไม่มีหน้าจั่ว, “เรือนมะนิลา” พัฒนามาจากเรือนปั้นหยา แต่หลังคาบางส่วนมีหน้าจั่ว และ “เรือนขนมปังขิง” ทำหลังคาทรงปั้นหยาหรือทรงจั่ว มีความโดดเด่นที่ประดับตกแต่งด้วยไม้ฉลุลวดลาย

บ้านแบบวัฒนธรรมตะวันตกเหล่านี้มักใช้วัสดุมุงหลังคาเป็นกระเบื้องดินเผา สังกะสีลูกฟูก หรือกระเบื้องซีเมนต์ (กระเบื้องว่าว) ซึ่งกระเบื้องอย่างหลังเป็นที่นิยมมากเพราะแข็งแรงทนทานกว่ากระเบื้องแบบเดิม

นวัตกรรมการก่อสร้างสู่สถาปัตยกรรมร่วมสมัย

จนเมื่อเวลาล่วงผ่านไป เทคโนโลยีและนวัตกรรมการก่อสร้างก็พัฒนาขึ้นอย่างก้าวกระโดด ขณะที่วิถีชีวิตและรสนิยมของคนไทยก็ปรับเปลี่ยนไปเช่นกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเริ่มใช้ “ปูนซีเมนต์” กันอย่างแพร่หลาย และมีสิ่งอำนวยความสะดวกอย่าง “เครื่องปรับอากาศ”

นั่นจึงทำให้การสร้างที่อยู่อาศัยในยุคต่อมา ก้าวข้ามข้อจำกัดเดิมของสถาปัตยกรรมไทย รูปแบบของบ้านเรือนจึงเปิดกว้างรับอิทธิพลตะวันตกและความร่วมสมัยมากขึ้น ไม่จำเป็นต้องพึ่งพารูปทรงหน้าจั่วสูงชะลูดเพื่อระบายความร้อนหรือน้ำฝน หรือยกใต้ถุนสูงอีกต่อไป เกิดเป็นอาคารรูปทรงแปลกใหม่ที่เน้นประโยชน์ใช้สอยภายในเป็นหลัก

รวมถึงรูปทรงของหลังคาบ้านแบบใหม่มากมาย เช่น หลังคาทรงสวิส เป็นหลังคาลูกผสมระหว่างหลังคาทรงจั่วและหลังคาทรงปั้นหยา โดยดึงความโดดเด่นของหลังคาจั่วมา แต่ลบมุมแหลมตรงหน้าจั่วออกไปเล็กน้อย หลังคาทรงนี้ได้รับความนิยมในประเทศตะวันตก ที่ต้องเผชิญกับหิมะและอากาศหนาวเย็น หลังคาทรงนี้จะทำให้หิมะไหลลงมาได้สะดวก ซึ่งปัจจุบันคนไทยก็นิยมหลังคาทรงนี้ไม่น้อย

หลังคาทรงจั่วสูงแบบนอร์ดิก มีต้นกำเนิดการออกแบบมาจากกลุ่มประเทศนอร์ดิก (สวีเดน นอร์เวย์ เดนมาร์ก ฯลฯ) หลังคามีความเรียบง่ายหรือที่มักเรียกกันทั่วไปว่า “มินิมอล” จุดเด่นคือ หลังคาทรงจั่วมีความลาดชัน ลักษณะเป็นสามเหลี่ยม แทบไม่มีชายคาหรือบางหลังก็ไม่ปรากฏเลย โดยวัตถุประสงค์เพื่อรองรับหิมะหรือน้ำฝน